Devoir à la maison corrigé

Mathematics, Optimization · exam

Voir tous les documents en mathématiques

Devoir à la maison

corrigé

Méthode simplexe

Exercice 1

A) Résoudre avec la méthode du simplexe primal le problème suivant :

Max

z

2

cs

..

x

1

x

1

2

x

2

x

2

3

x

x

3

3

6

2

x

x

1

x

1

2

xxx

,

1

2

x

,

3

24

x

3

0

9

(

P

1

)



Réponse :

#1

e1

e2

e3

z

x1

-1

1

1

-2

x2

2

1

-1

-1

x3

1

0

1

-3

e1

1

0

0

0

e2

0

1

0

0

e3

0

0

1

0

x3 entre et e1 sort  Li*=L1← L1 / 1. Ensuite,

L2← L2 - 0 × L1, L3← L3 - 1 × L1, Lz← Lz + 3 × L1

#2

x3

e2

e3

z

x1

-1

1

2

-5

x2

2

1

-3

5

x3

1

0

0

0

e1

1

0

-1

3

e2

0

1

0

0

e3

0

0

1

0

x1 entre et e3 sort  Li*=L3← L3 / 2. Ensuite,

L1← L1 + 1 × L3, L2← L2 - 1 × L3, Lz← Lz + 5 × L1

b

6

24

9

0

b

6

24

3

18

6

-

9

L1

L2

L3

Lz

-

24

3/2

#3

x3

e2

x1

z

x1

0

0

1

0

x2

1/2

5/2

-3/2

-5/2

x3

1

0

0

0

e1

1/2

1/2

  • 1/2

1/2

e2

0

1

0

0

e3

½

  • ½

½

5/2

b

15/2

45/2

3/2

51/2

15

9

-

x2 entre et e2 sort  Li*=L2← L2 × 2/5. Ensuite,

L1← L1 – 1/2 × L2, L3← L3 + 3/2 × L2, Lz← Lz + 5/2 × L2

#4

x3

x2

x1

z

x1

0

0

1

0

x2

0

1

0

0

x3

1

0

0

0

e1

2/5

1/5

  • 1/5

1

e2

  • 1/5

2/5

3/5

1

e3

3/5

  • 1/5

1/5

2

b

3

9

15

48

Solution de Base Réalisable (SBR) optimale (ligne z  0)

x

B

x

x

3

2

x

1

3

9

15

,

x

L

e

1

e

e

3

2

0

0

0

et

*

z

48

Remarque 1 : les commentaires entre les tableaux sont facultatifs si l’étudiant peut

garantir un calcul sans fautes. Dans le cas contraire, un minimum de commentaires

permet de montrer une bonne compréhension de la méthode.

Remarque 2 : l’étudiant peut vérifier l’exactitude de son calcul en recalculant z* en

revenant à son expression :



339



2

(ok)

48

15

3

2

x

x

z

*

*

x

1

*

2

*

3

B) Résoudre avec les méthodes du simplexe en deux phases et du simplexe dual le

problème suivant :

Max

z

2

cs

..

x

3

x

Publicité

x

1

2

x

2

x

1

x

2

x

3

2

(2



10

x

1

4

x

3

)2

3

4

x

1

x

1

2

xxx

,

1

2

x

,

3

4

2

x

3

0

(

P

2

)



Méthode 1 :

Simplexe dual

x1

-1

1

1

-2

-

x2

2

0

-1

1

-

e2

#1

0

e1

1

e2

0

e3

0

z

-

Lz/Li*

e2 sort et x3 entre  Li*=L2← L2 / -4. Ensuite,

L1← L1 - 2 × L2, L1← L1 - 2 × L2, Lz← Lz + L2

x3

2

-4

2

-1

1/4

e1

1

0

0

0

-

b

10

-2

4

0

e3

0

0

1

0

-

L1

L2

L3

Lz

#2

e1

x3

e3

z

x1

  • 1/2
  • 1/4

3/2

-9/4

x2

2

0

-1

1

x3

0

1

0

0

e1

1

0

0

0

e2

1/2

  • 1/4

1/2

  • 1/4

e3

0

0

1

0

b

9

1/2

3

1/2

-

-

2

Vecteur b positif  On revient au simplexe primal

x1 entre et e3 sort  Li*=L3← L3 × 2/3. Ensuite,

L1← L1 +1/2 × L3, L2← L2 + 1/4 × L3, Lz← Lz + 9/4 × L3

#3

e1

x3

x1

z

x2

x1

0 5/3

0

  • 1/6
  • 2/3

1

0

  • 1/2

e2

2/3

  • 1/6

1/3

1/2

x2 entre et e1 sort  Li*=L1← L1 × 3/5. Ensuite,

L2← L2 +1/6 × L1, L3← L3 + 2/3 × L1, Lz← Lz + 1/2 × L1

e1

1

0

0

0

x3

0

1

0

0

e3

1/3

1/6

2/3

3/2

#4

x2

x3

x1

z

x1

0

0

1

0

x2

1

0

0

0

x3

0

1

0

0

e1

3/5

1/10

2/5

2/7

e2

2/5

-1/10

3/5

2/3

e3

1/5

1/5

4/5

8/5

Méthode 2 :

phase 1

x1

-1

-1

1

0

1

#1

e1

a1

e3

z'

z'

Méthode du simplexe en 2 phases

x2

2

0

-1

0

0

x3

2

4

2

0

-4

e1

1

0

0

0

0

e2

0

-1

0

0

1

e3

0

0

1

0

0

b

10

1

2

5

b

6

2

6

8

a1

0

1

0

1

0

6

-

-

5

0,5

2

b

10

2

4

0

-2

Rq (correction du tableau): la ligne z’ a été recalculée selon la formule

Lz’← Lz’ - L2 (qui est une transformation linéaire sans aucun impact dur la

définition du problème) pour que la variable de base a1 admette une colonne

valide (un seul « 1 » et des « 0 » partout). L’ancienne ligne z’ peut être

barrée.

x3 entre et a1 sort  Li*=L2← L2 /4. Ensuite,

L1← L1 -2 × L2, L3← L3 -2 × L2, Lz’← Lz’ +4 × L2 (calcul de z’

facultatif si aucune variables artificielles dans la base: des 0 partout)

#2

e1

x3

e3

z'

x1

  • 1/2
  • 1/4

3/2

0

x2

2

0

-1

0

x3

0

1

0

0

e1

1

0

0

0

e2

1/2

  • 1/4

1/2

0

e3

0

0

1

0

a1

-

-

-

-

b

9

1/2

3

0

-

-

2

phase 2

#3

e1

x3

Publicité

e3

z

z

x1

  • 1/2
  • 1/4

3/2

-2

-9/4

x2

2

0

-1

1

1

x3

0

1

0

-1

0

e1

1

0

0

0

0

e2

1/2

  • 1/4

1/2

0

  • 1/4

e3

0

0

1

0

0

b

9

1/2

3

0

1/2

-

-

2

Rq (correction du tableau): la ligne z a été recalculée selon la formule Lz←

Lz’ + L2 pour que la variable de base x3 admette une colonne valide.

L’ancienne ligne z peut être barrée.

x1 entre et e3 sort  Li*=L3← L3 × 2/3. Ensuite,

L1← L1 +1/2 × L3, L2← L2 +1/4 × L3, Lz’← Lz’ +9/4 × L3

#4

e1

x3

x1

z

x1

0

0

1

0

x2

5/3

  • 1/6
  • 2/3
  • 1/2

e2

2/3

  • 1/6

1/3

1/2

x2 entre et e1 sort  Li*=L1← L1 × 3/5. Ensuite,

L2← L2 +1/6 × L1, L3← L3 +2/3 × L1, Lz’← Lz’ +1/2 × L1

x3

0

1

0

0

e1

1

0

0

0

e3

1/3

1/6

2/3

3/2

b

10

1

2

5

6

-

-

#5

x2

x3

x1

z

x1

0

0

1

0

x2

1

0

0

0

x3

0

1

0

0

e1

3/5

1/10

2/5

2/7

e2

2/5

-1/10

3/5

2/3

e3

1/5

1/5

4/5

8/5

b

6

2

6

8

SBR optimale (ligne z  0)

e

1

e

e

3

2

0

0

0

et

*

z

8

x

B

x

x

2

3

x

1

2

6

6

,

x

L

Exercice 2

Résoudre avec la méthode du simplexe en deux phases le problème suivant :

x

1

2

x

2

x

2

3

x

x

3

3

6

Max

z

2

cs

..

x

1

x

3

3

x

x

1

2

xxx

,

1

2

,

3

12

2

x

3

0

(

P

1

)



6

3

6

Réponse (les tableaux):

phase 1

b

6

3

12

0

-3

3

3

3

3

0

9

18

e1

a1

e3

z'

z'

e1

x3

e3

z'

phase 2

e1

x3

e3

z

z

e2

x3

e3

z

e2

x3

x1

z

x2

x3

x1

z

x1

-1

0

1

0

0

x1

-1

0

1

0

x1

-1

0

1

-2

-2

x1

-1

-1

3

-5

x2

2

0

-1

0

0

x2

2

0

-1

0

x2

2

0

-1

-1

-1

x2

2

2

-5

5

x3

1

1

Publicité

2

0

-1

x3

0

1

0

0

x3

0

1

0

-3

0

x3

0

1

0

0

e1

1

0

0

0

0

e1

1

0

0

0

e1

1

0

0

0

0

e1

1

1

-2

3

e2

0

-1

0

0

1

e2

1

-1

2

0

e2

1

-1

2

0

-3

e2

1

0

0

0

e3

0

0

1

0

0

e3

0

0

1

0

e3

0

0

1

0

0

e3

0

0

1

0

a1

0

1

0

1

0

b

3

3

6

0

b

3

3

6

0

9

b

3

6

0

18

x1

0

0

1

0

x2

1/3

1/3

-5/3

-10/3

x3

0

1

0

0

e1

1/3

1/3

  • 2/3
  • 1/3

e2

1

0

0

0

e3

1/3

1/3

1/3

5/3

x1

0

0

1

0

x2

1

0

0

0

x3

0

1

0

0

e1

1

0

1

3

e2

3

-1

5

10

e3

1

0

2

5

b

3

6

0

18

b

9

3

15

48

Exercice 3

Résoudre le problème suivant :

(

P

)



z

3

x

1

2

x

2

4

x

3

Max

..

cs

x

1

x

2

1

x

1

2

x

2

x

2

3

x

2

3

x

2

xxx

2

1

,

,

3

4

3

7

x

3

7

0

Réponse :

#1

e1

e2

e3

z

x1

1

2

2

-3

x2

1

3

1

-2

x3 entre et e1 sort  Li*=L1← L1 /2. Ensuite,

L2← L2 -0 × L1, L3← L3 -3 × L1, Lz← Lz +4 × L1

x3

2

0

3

-4

e2

0

1

0

0

e1

1

0

0

0

e3

0

0

1

0

2

b

4

7

7 7/3

0

#2

x3

e2

e3

z

x1

1/2

2

1/2

-1

x2

1/2

3

  • 1/2

0

x3

1

0

0

0

e1

½

0

-3/2

2

E2

0

1

0

0

e3

0

0

1

0

x1 entre et e3 sort  Li*=L3← L3 ×2. Ensuite,

L1← L1 -1/2 × L3, L2← L2 -2 × L3, Lz← Lz + L3

4

b

2

7 7/2

1

8

2

#3

x3

e2

x1

z

x1

0

0

1

0

x2

1

5

-1

-1

x2 entre et e2 sort  Li*=L2← L2 /5. Ensuite,

L1← L1 -1× L2 L3← L3 –(-1) × L2, Lz← Lz + L2

e1

2

6

-3

-1

E2

0

1

0

0

x3

1

0

0

Publicité

0

e3

-1

-4

2

2

b

1

3

2

10

1

3/5

#4

x3

x2

x1

z

e1

4/5

6/5

-9/5

1/5

SBR optimale (ligne z positive ou nulle)

x3

1

0

0

0

x1

0

0

1

0

x2

0

1

0

0

e2

  • 1/5

1/5

1/5

1/5

e3

  • 1/5
  • 4/5

6/5

6/5

b

2/5

3/5

13/5

63/5

x

B

x

x

3

2

x

1

2

5

3

5

13

5

,

x

L

e

1

e

e

2

3

0

0

0

et

*

z

53

6,10

5

Exercice 4

Résoudre le problème suivant :

(

P

)

Max

..

cs

x

1

x

1



z

2

x

1

x

2

3

x

3

x

3

6

x

1

2

x

x

2

2

24

x

2

x

12

3

2

xxx

,

2

1

,

0

3

Réponse (tableaux) :

6

-

6

24

0

18

9

x1

-1

1

1

-2

x1

-1

1

3

-5

x2

2

1

-1

-1

x2

2

1

-5

5

x3

1

0

2

-3

x3

1

0

0

0

e1

1

0

0

0

e1

1

0

-2

3

e2

0

1

0

0

e2

0

1

0

0

e3

0

0

1

0

e3

0

0

1

0

x2

x1

0

1/3

0 8/3

1

-5/3

0 -10/3

x1

0

0

1

0

x2

0

1

0

0

x3

1

0

0

0

x3

1

0

0

0

e1

1/3

2/3

  • 2/3
  • 1/3

e1

1/4

1/4

  • 1/4

1/2

e3

e2

1/3

0

  • 1/3

1

0

1/3

0 5/3

e2

  • 1/8

3/8

5/8

5/4

e3

3/8

  • 1/8

1/8

5/4

b

6

24

12

0

b

6

24

0

18

b

6

24

0

18

b

3

9

15

48

e1

e2

e3

z

x3

e2

e3

z

x3

e2

x1

z

x3

x2

x1

z